Millî Eğitim Bakanlığı, 16 Ekim 2026’da İstanbul’da düzenlediği programla Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) tanıttı. Sistem, ortaokul ve liselerde okulda yapılan yazılıların hazırlanmasını, uygulanmasını ve değerlendirilmesini dijital ortamda bir araya getiriyor. Bu yazıda OYSS’nin ne olduğunu, hangi sınıf ve derslerde ne zaman başladığını, soruların nereden geldiğini ve öğrencilerle velilerin nasıl bir geri bildirim alacağını MEB’in duyurusuna ve tanıtım broşürüne dayanarak anlatıyoruz.
OYSS bir bakışta
| Ne? | Okulda yapılan yazılılar için geliştirilen dijital sınav yönetim sistemi |
|---|---|
| Kim kullanıyor? | Öğretmenler, Yeni EBA üzerinden |
| Ne zaman başlıyor? | 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavları |
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıflar, 6 ders |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıflar, 10 ders |
| Soru türü | Öğrenme çıktılarıyla uyumlu, beceri temelli açık uçlu sorular |
| Soru havuzu | İlk yazılılardan önce yaklaşık 8 bin soru, her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni soru (hedef) |
| Sonuçlar | Öğrenci, sınıf ve şube bazında analiz; öğrenciye ve veliye öğrenme çıktısı temelli geri bildirim |
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) nedir?
OYSS, Millî Eğitim Bakanlığının okullardaki ölçme ve değerlendirmenin niteliğini artırmak için geliştirdiği dijital bir sınav yönetim sistemi. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ODSGM) broşürüne göre amaç, okul genelinde öğretmenlerin hazırladığı sınavların öğretim programıyla uyumlu, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarıyla, ülke genelinde her okulda aynı standartta yapılması.
Sistem Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunuluyor. Öğrenci açısından sınav yine okulda yapılan yazılı; değişen, soruların nasıl seçildiği ve sonuçların nasıl raporlandığı.
Tanıtımda konuşan Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, yeni yaklaşımda ölçme ve değerlendirmenin “öğrencimizi ve öğretmenimizi geliştiren bir süreç” olarak görüldüğünü söyledi. Yani yazılı, yalnızca not vermek için değil, öğrencinin nerede desteğe ihtiyaç duyduğunu görmek için de kullanılacak.
Ortak yazılı sınav hangi sınıflarda ve derslerde uygulanacak?
MEB’in duyurusuna göre OYSS ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda, lisede 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanacak. Kapsamda toplam 16 branş var:
| Kademe | Sınıflar | Dersler |
|---|---|---|
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıf | Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce (6 ders) |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıf | Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce (10 ders) |
Listede 8. ve 12. sınıflar yok. Kapsamdaki sınıflar, 2026-2027’de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programıyla okuyan ortaokul ve lise sınıflarıyla örtüşüyor; hangi sınıfın hangi programda olduğunu Maarif Modeli nedir, hangi sınıflarda uygulanıyor? yazımızda anlattık. İlkokullarda ise Yelkenci’nin hatırlattığı gibi 2023’te çıkarılan yönetmelikle sınav uygulaması kaldırılmıştı.
OYSS ne zaman başlıyor?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılının 1. dönem 1. yazılı sınavlarında uygulanmaya başlayacak. MEB’in duyurusunda OYSS için ayrı bir sınav günü verilmiyor. Sistem okulda yapılan yazılıların hazırlanmasında kullanılacağı için yazılı tarihlerini okulunuzun duyurularından takip etmeniz gerekiyor.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlarla aynı şey mi?
Adları benzese de ikisi farklı uygulamalar. Ülke geneli ortak yazılı sınavlar, MEB’in belirli sınıf ve derslerde Türkiye genelinde aynı takvimle yaptığı sınavlar. MEB’in 10 Eylül 2026 duyurusuna göre 2026-2027’de 6, 7, 9 ve 10. sınıflarda toplam 8 ülke geneli ortak yazılı sınav yapılacak; 1. dönemin ilk sınavları 11–12 Kasım 2026’da. Takvimin tamamı açık uçlu soru nedir yazımızda.
OYSS ise okulun kendi yazılılarını hazırlamak için kullanılan sistem: Sorular okulun zümre öğretmenlerinin kararıyla şekilleniyor ve sınav okul genelinde ortak uygulanıyor.
OYSS nasıl uygulanacak?
Sınavdan önce: Sorular nasıl seçiliyor?
- Zümre öğretmenleri sene başında konu-soru dağılım tablolarını ve bu tablolardaki senaryoları belirliyor.
- Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik 2 soruyu zümre öğretmenleri ortak kararla oluşturuyor.
- Diğer sorular, Bakanlığın soru havuzundan, öğretmenlerin belirlediği zorluk seviyelerine göre otomatik olarak geliyor.
- Soruların kolay, orta ya da zor olarak güçlük düzeyi ve puan değerleri öğretmenlerin mesleki değerlendirmesiyle belirleniyor.
- Sorular belirlendikten sonra sınav kâğıdı ve puanlama anahtarı öğretmene hazır olarak sunuluyor.
MEB bu yapıyı, öğretmenin öğrencisini tanıyan mesleki birikimini merkezde tutarken sınav hazırlamanın teknik kısmını kolaylaştırmak olarak açıklıyor.
Soru havuzunda neler var?
Havuzdaki sorular, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu, farklı bilişsel ve güçlük düzeylerinde hazırlanmış beceri temelli açık uçlu sorular. MEB, 1. dönem 1. ortak yazılılardan önce sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarmayı, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru geliştirmeyi hedefliyor.
Sınavdan sonra: Puanlama ve analiz
Sınavdan sonra öğrencilerin cevapları soru soru puanlanıyor ve bu puanlar e-Okul’a giriliyor. Puanlar öğrenme çıktılarıyla ilişkilendiriliyor; böylece öğrenci, sınıf ve şube bazında sınav analizi raporları oluşuyor. Öğretmenler bu raporlarla öğrencilerin hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduğunu, hangilerinde desteğe ihtiyaç duyduğunu görüp derslerini yeniden planlayabilecek.
Yelkenci, yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruları puanlama çalışmalarının da sisteme eklenmesinin planlandığını söyledi. Bu şimdilik bir plan; duyurulan uygulamada soru bazlı puanları öğretmen giriyor.
OYSS ile okul yazılılarında ne değişiyor?
- Soruların çoğu ortak havuzdan geliyor. Zümrenin hazırladığı 2 soru dışındaki sorular Bakanlığın havuzundan seçiliyor. MEB’e göre böylece farklı bölgelerdeki öğrenciler benzer özellikteki ölçme araçlarıyla değerlendirilecek.
- Öğretmenin kararı sürüyor. Senaryoyu, zorluk seviyelerini ve puan değerlerini yine okulun öğretmenleri belirliyor.
- Not tek başına bir sayı olmaktan çıkıyor. Soru bazlı puanlar öğrenme çıktılarıyla eşleştiği için “kaç aldım?” sorusunun yanında “neyi öğrendim, neyi geliştirmeliyim?” sorusunun cevabı da görünüyor.
- Ortak standart hedefleniyor. MEB, sistemin okul türleri ve kademeler arasında ölçme standartlarını eşitlemesini ve yıl sonu başarı puanlarının daha objektif belirlenmesine katkı sağlamasını bekliyor.
Öğrenci ve veli hangi geri bildirimi alacak?
MEB’e göre öğrenciler yalnızca sınavdan aldıkları toplam puanı değil, öğrenme çıktıları temelinde güçlü oldukları ve gelişime ihtiyaç duydukları alanları da görebilecek. Aynı dersin farklı zamanlardaki sınavları karşılaştırılarak gelişimin zaman içindeki seyri de izlenebilecek.
Veliler ise çocuklarının hangi bilgi ve becerileri kazandığına, hangi öğrenme çıktılarında ilerlediğine ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğuna dair daha ayrıntılı geri bildirime ulaşacak. Broşürde bu geri bildirimlerin zamanla aynı ve farklı derslerin sonuçları birlikte değerlendirilerek kanıta dayalı gelişim raporlarına dönüşmesi hedefleniyor.
Duyuruda bu raporların veliye hangi ekrandan ulaşacağı ayrıntılı anlatılmıyor. Uygulama başladıkça okulunuzun ve MEB’in duyurularını takip etmekte fayda var.
OYSS’nin LGS ve YKS ile ilişkisi var mı?
MEB’in OYSS duyurusunda ve broşüründe LGS ya da YKS’ye dair bir ifade yok. OYSS okulda yapılan yazılılarla ilgili; LGS’ye girecek 8. sınıflar ve YKS’ye hazırlanan 12. sınıflar da bu yılki kapsamda değil. OYSS ile hazırlanan yazılıların notları, diğer yazılılar gibi ders başarısına ve yıl sonu başarı puanına yansıyor.
Okul yazılısında açık uçlu, LGS ve YKS’de çoktan seçmeli soru çözülüyor; ama yazılı için öğrenilen konular bu sınavlara giden yolun da temelini oluşturuyor. Bu yüzden yazılı hazırlığını geçiş sınavı hazırlığından ayrı bir yük gibi görmemek gerekiyor. Yeni program ile geçiş sınavları arasındaki ilişkiyi 2018 müfredatı ile Maarif Modeli farkı yazımızda ele aldık.
OYSS’ye göre yazılıya nasıl hazırlanılır?
- Öğrenme çıktılarını takip et. Sorular öğrenme çıktılarına göre seçiliyor. Bir konuyu çalışırken “Bu konuda benden ne yapabilmem bekleniyor?” diye sor; yalnızca tanımı ezberlemekle yetinme.
- Okulunun konu-soru dağılımını öğren. Sınav, zümrenin sene başında belirlediği konu-soru dağılım tablosundaki senaryoya göre hazırlanıyor. Hangi konudan kaç soru geleceğini öğretmenine sorabilirsin. Sınıfına göre 1. yazılı konuları: 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf.
- Cevabı yazarak çalış. Havuzdaki sorular açık uçlu; doğru şıkkı tanımak yetmez, cevabı kendi cümlelerinle kurman gerekir. Konu tekrarını kısa yazılı cevaplarla bitir, matematikte işlem adımlarını göster.
- Farklı zorlukta soru çöz. Sınavda kolay, orta ve zor sorular bir arada olabilir. Her konudan birkaç zorlayıcı soru denemeden konuyu bitmiş sayma.
- Metin, tablo ve durum üzerinden sorulara alış. Beceri temelli sorular bir metin, grafik ya da gündelik bir durum üzerinden de sorulabilir. Örnekler için bağlam temelli soru nedir yazımıza bakabilirsin.
- Geri bildirimi kullan. Sonuçlarda desteğe ihtiyaç duyduğun öğrenme çıktıları görünecek. Bir sonraki yazılıya hazırlanırken o başlıklardan başla.
Yazılı haftasına odaklı destek isteyenler için Radikal UZEM’in yazılı hazırlık kampları sınav döneminden önce Zoom üzerinden canlı yapılıyor; kamplarda konu özetinin yanında açık uçlu soru formatına uygun örnek sorular çözülüyor ve kaçırılan ders kayıttan izlenebiliyor. Kendi temposunda çalışmak isteyenler için video ders paketleri konu anlatım videoları ve online soru havuzu sunuyor. Sınıfınıza göre tüm seçenekler: 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf, 9. sınıf, 10. sınıf, 11. sınıf.
Sık sorulan sorular
OYSS’nin açılımı nedir?
OYSS, Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin kısaltması. MEB’in okulda yapılan yazılılar için geliştirdiği, Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullandığı dijital sınav yönetim sistemi.
Ortak yazılı sınav sistemi hangi sınıfları kapsıyor?
Ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıfları, lisede 9, 10 ve 11. sınıfları. 8. ve 12. sınıflar kapsamda değil; ilkokullarda 2023’ten bu yana sınav yapılmıyor.
OYSS ne zaman başlıyor?
2026-2027 eğitim öğretim yılının 1. dönem 1. yazılı sınavlarından itibaren. Yazılı tarihleri okul takvimine göre belirleniyor; okulunuzun duyurusunu takip edin.
Bütün sorular MEB’den mi geliyor?
Hayır. Senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik 2 soruyu zümre öğretmenleri ortak kararla hazırlıyor; diğer sorular Bakanlığın soru havuzundan, öğretmenlerin seçtiği zorluk seviyelerine göre geliyor.
Sorular test mi, açık uçlu mu?
Havuz, öğrenme çıktılarıyla uyumlu beceri temelli açık uçlu sorulardan oluşuyor. Öğrenci cevabı seçeneklerden seçmiyor, kendisi yazıyor.
OYSS’yi kim kullanıyor?
MEB’in duyurusuna göre sistem Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunuldu. Öğrenci sınava okulda giriyor; sınavdan sonra öğrenciye ve veliye öğrenme çıktısı temelli geri bildirim veriliyor.
Veliler sonuçları nasıl görecek?
MEB’e göre veliler yalnızca puanı değil, çocuklarının hangi bilgi ve becerileri kazandığını ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu gösteren daha ayrıntılı geri bildirimlere ulaşacak. Bunun hangi ekrandan yapılacağı duyuruda ayrıntılı anlatılmıyor.
OYSS LGS’yi ya da YKS’yi etkiler mi?
MEB’in OYSS duyurusunda geçiş sınavlarıyla ilgili bir ifade yok. OYSS okul yazılılarıyla ilgili bir sistem; yazılı notları her zamanki gibi ders başarısına yansıyor.