shape
shape

2018 Müfredatı ile Maarif Modeli Farkı: LGS ve YKS’ye Etkisi

Blog Image
2026-10-13 00:18:46

2018 Müfredatı ile Maarif Modeli Farkı: LGS ve YKS’ye Etkisi

2026-2027 eğitim öğretim yılında okullarda iki farklı program aynı anda uygulanıyor: Çoğu sınıf Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile okurken 4, 8 ve 12. sınıflar hâlâ önceki programla, yani kamuoyunda “2018 müfredatı” denen programlarla okuyor. Bu durum özellikle LGS’ye ve YKS’ye hazırlanan aileler için soru işareti yaratıyor. Bu yazıda iki program arasındaki farkları ve sınavlara etkisini, yalnızca MEB’in yayımladığı belgelere dayanarak anlatıyoruz.

“2018 müfredatı” ne demek?

“2018 müfredatı”, resmî bir ad değil; Talim ve Terbiye Kurulunun çoğunu 19 Ocak 2018 tarihli kararlarıyla kabul ettiği öğretim programlarının yaygın adı. Örneğin MEB’in Matematik Dersi Öğretim Programı (1-8. sınıflar) “Ankara 2018” tarihlidir ve giriş bölümünde programların uygulanmasına 2018-2019 eğitim öğretim yılı itibarıyla topyekûn geçileceği yazar. Bazı dersler sonradan güncellendi; örneğin ortaokul Türkçe programının yürürlükteki metni 2019 tarihlidir.

Maarif Modeli 2024-2025’ten itibaren kademeli olarak bu programların yerini alıyor. 2026-2027’de önceki programlar yalnızca 4, 8 ve 12. sınıflarda uygulanıyor. Hangi yıl hangi sınıfın geçtiğini Maarif Modeli hangi sınıflarda uygulanıyor yazısında tablo hâlinde verdik.

İki programın ortak noktaları

Farklara geçmeden önemli bir not: 2018 programları da “ezber programı” değildi. Matematik programının girişinde programların “salt bilgi aktaran bir yapıdan ziyade” değer ve beceri kazandırmayı hedeflediği yazıyor; 2018 programlarında on “kök değer” (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi’ne dayanan yetkinlikler tanımlanmıştı. Maarif Modeli bu yönelimi daha sistemli bir yapıya kavuşturuyor.

2018 programı ile Maarif Modeli: temel farklar

Başlık 2018 programları Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Temel birim Kazanım Öğrenme çıktısı ve onu oluşturan süreç bileşenleri
Beceriler Değerler ve yetkinlikler programların genel çerçevesinde Kavramsal beceriler, alan becerileri, eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme ve okuryazarlık becerilerinden oluşan ayrıntılı beceri çerçevesi
Değerler On kök değer Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, tüm derslerde programlar arası bileşen
İçerik yoğunluğu — MEB’e göre yüzde 35 sadeleştirildi
Ölçme Programlarda ölçme-değerlendirme açıklamaları Öğrenme kanıtları, süreç odaklı (biçimlendirici) değerlendirme; her ünite/temada en az bir performans görevi esası
Öğretim yaklaşımı — Farklılaştırılmış öğretim, okul temelli planlama, program dışı etkinlikler ortak metinde tanımlı

Tablodaki Maarif Modeli bilgileri “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni”nden, yüzde 35 bilgisi MEB’in 2024 değerlendirme duyurusundan alındı. 2018 programlarında boş bırakılan hücreler, o başlığın bulunmadığı anlamına gelmez; yalnızca karşılaştırılabilir tek bir resmî ifade bulunmadığı için doldurulmadı.

Kazanım ile öğrenme çıktısı arasındaki fark ne?

Pratikte en görünür değişiklik bu. 2018 programında bir kazanım, öğrenciden beklenen davranışı tek cümleyle tanımlar. Maarif Modeli’nde bir öğrenme çıktısı ise adım adım süreç bileşenlerine ayrılır. MEB’in ortak sınav kılavuzundaki 6. sınıf Türkçe tablosunda örneğin “Metin içi karşılaştırma yapabilme” çıktısı üç adıma bölünmüş: karşılaştırılabilir unsurların özelliklerini belirleme, benzerlikleri listeleme ve farklılıkları listeleme. Soru da bu adımlardan birini ya da birkaçını ölçecek şekilde yazılıyor.

Ölçme nasıl değişiyor?

Ortak metne göre Maarif programlarında yalnızca sonuca odaklanmak yerine öğrencinin süreç içindeki öğrenmesi izleniyor; öz değerlendirme, akran değerlendirme ve performans görevleri bu sürecin parçası. Sınav sorularında ise MEB’in Nisan 2026’da yayımladığı Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu esas alınıyor. Bu soru tarzını bağlam temelli soru nedir yazısında örneklerle anlattık.

LGS’ye etkisi

2027 LGS: 2026-2027’de 8. sınıfta olan öğrenciler önceki programla okuyor. MEB’in 2027 LGS için açıkladığı bir yapı değişikliği yok; sınavın tarihi ve kapsamı her yıl yayımlanan başvuru kılavuzuyla kesinleşir. Fikir vermesi için 2026 LGS’de sözel alandan 50, sayısal alandan 40 olmak üzere toplam 90 soru iki oturumda soruldu.

2028 LGS: MEB Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci’nin 15 Aralık 2025 açıklamasına göre Maarif Modeli ile başlayan öğrenciler ilk kez 2028’de LGS’ye girecek ve sınav, bağlam üzerinden becerileri ölçen yeni soru modeliyle yapılacak. Bu, 2026-2027’de 7. sınıfta olan öğrenciler demek. Aynı açıklamada şu noktalar vurgulandı:

  • Bu bir sınav sistemi ya da sınav modeli değişikliği değil; geçiş sistemiyle ilgili şu anda bir değişiklik söz konusu değil.
  • Geçiş sınavlarında çoktan seçmeli sorular sorulmaya devam edecek.
  • Sorular yalnızca müfredatta yer alan konulardan sorulacak.
  • LGS’de bağlam temelli sorular zaten bulunuyor.
  • Örnek sorular OGM Materyal, EBA ve MEBİ’de paylaşılacak.

YKS’ye etkisi

2027 YKS: 2026-2027’de 12. sınıfta olan öğrenciler önceki programla okuyor.

2028 YKS: Maarif Modeli lisede 2024-2025’te 9. sınıftan başladı; bu öğrenciler 2026-2027’de 11. sınıfta. MEB’e göre bu kuşak 2028’de YKS’ye girdiğinde sorular yeni soru modeline göre hazırlanacak. Yelkenci, ÖSYM ile soru modellemesi çalışmalarının sürdüğünü, ÖSYM’nin YKS’de MEB müfredatından soru sormaya ve soru yazım ekiplerinde MEB öğretmenlerine yer vermeye devam edeceğini söyledi.

ÖSYM’nin 2028 YKS için yayımladığı ayrıntılı bir soru dağılımı ya da kılavuz henüz yok. Bu yüzden “şu derste şu kadar soru azalacak” gibi iddialara itibar etmeyin.

Hangi öğrenci neye dikkat etmeli?

2026-2027’deki sınıf Durum Öneri
8. sınıf 2018 programı, 2027 LGS Mevcut programa göre hazırlanın; LGS’deki bağlam temelli sorulara yönelik paragraf, grafik ve tablo okuma çalışmasını ihmal etmeyin.
7. sınıf Maarif programı, 2028 LGS Yazılılarda öğrenme çıktısı odaklı açık uçlu sorulara, deneme sınavlarında bağlam temelli sorulara alışın.
12. sınıf ve mezun 2018 programı, 2027 YKS Mevcut sınav düzenine göre çalışın.
11. sınıf Maarif programı, 2028 YKS Okul yazılılarını ciddiye alın; MEB’in yayımlayacağı örnek soruları takip edin.

Radikal UZEM’de 2027 LGS’ye hazırlanan öğrenciler için 8. sınıf paketleri ve LGS video eğitim paketi, 2028 kuşağı için 7. sınıf ve 11. sınıf paketleri bulunuyor. YKS’ye kendi hızında hazırlanmak isteyenler YKS video eğitim paketine bakabilir.

Sık sorulan sorular

2027 LGS hangi müfredattan yapılacak?

2027 LGS’ye girecek öğrenciler 2026-2027’de 8. sınıfı önceki programla okuyor. Sınavın kapsamı, MEB’in yayımlayacağı 2027 LGS başvuru kılavuzuyla kesinleşecek.

Maarif Modeli ile LGS kaldırılıyor mu?

Hayır. MEB, yeni soru modelinin bir sınav sistemi değişikliği olmadığını, geçiş sistemiyle ilgili şu anda bir değişiklik bulunmadığını açıkladı.

2028 LGS’de açık uçlu soru olacak mı?

MEB’in açıklamasına göre geçiş sınavlarında çoktan seçmeli sorular devam edecek. Değişen, soruların bilgiyi kullanmayı ölçen bağlam temelli yapıda olması.

Mezunlar 2028 YKS’de hangi programdan sorumlu olacak?

Bu konuda ÖSYM’nin yayımlanmış bir açıklaması bulunmuyor. 2028 YKS kılavuzu yayımlandığında netleşecek.

12. sınıf öğrencileri Maarif Modeli’nden etkileniyor mu?

2026-2027’de 12. sınıfta önceki programlar uygulanıyor. Bu öğrencilerin gireceği 2027 YKS için açıklanmış bir soru modeli değişikliği yok.

Kaynaklar

WhatsApp İletişim Formu

Sizi Arayalım

Numaranızı bırakın, ekibimiz en kısa sürede sizi arasın.